Goois Natuurreservaat

Noordoostelijk van de Westerheide bij Bussum zal een natuurbrug over de A1 worden gerealiseerd naar de Blaricummer- en Tafelbergheide. Na de Tweede Wereldoorlog is de oppervlakte heide in het noordelijk deel van de Westerheide door bebossing sterk afgenomen. Het Goois Natuurreservaat wil resterende heidefragmenten en kleine stuifzandelementen herstellen en koppelen zodat een verbindingszone ontstaat naar de natuurbrug. De werkzaamheden omvatten het verwijderen van opgaand bos, Amerikaanse Vogelkers en krentenboompje, het plaggen van vergraste terreindelen en het verwijderen van strooisel en organisch materiaal van de voormalige bosbodem.

Maar behalve natuurwaarden herbergt het Goois Natuurreservaat ook een schat aan cultuurhistorische informatie. Zo geldt binnen het plangebied een ‘hoge trefkans’ voor archeologische vondsten. Daarnaast waren er in het plangebied waardevolle militaire relicten geïnventariseerd. Het aanvullend cultuurhistorisch onderzoek voorzag in enkele aanpassingen van het uitvoeringsplan om de archeologische waarden te ontzien. Zo is het hier raadzaam Amerikaanse vogelkers en krent niet met wortel en al uit te trekken, maar gebruik te maken van chemische bestrijding (insmeren met glyfosaat).



Ook leverde het cultuurhistorisch onderzoek inzicht in de context en waardering van het aanwezige militaire erfgoed. De rudimenten van kogelvangers en schietbanen bleken een ruime eeuw van militair gebruik van de Bussumer- en Westerheide te vertegenwoordigen en staan in verband met militaire relicten elders in Bussum, Laren en op de Fransche Kampheide. De cultuurhistorische betekenis bestaat uit hun relatie met de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die tussen 1815-1940 een cruciale rol speelde als nationaal verdedigingsstelsel. In 2005 is de Waterlinie aangewezen als Nationaal Landschap en sinds 2009 hebben de afzonderlijke bouwwerken van de NHW als geheel een rijksmonumentenstatus. Veel ‘aarden’ onderdelen van de NHW zijn sinds ze hun militaire betekenis verloren, verdwenen of weer opgegaan in het landschap. Dat is voor een belangrijk deel ook het geval met de voormalige kogelvangers en schietbanen op de Bussumer- en Westerheide. Maar voor zover nog zichtbaar en te handhaven, leveren ze een bijdrage aan de historische en landschappelijke belevingswaarde van het Goois Natuurreservaat. Opnieuw konden kleine aanpassingen in het uitvoeringsplan bijdragen aan het behoud en verbetering van de belevingswaarde van dit militaire erfgoed.